تفسیر قرآن (10) 

سوره اسراء  ( قسمت16) 

 «16» وَ إِذَآ أَرَدْنَآ أَن نُّهْلِكَ قَرْیَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِیهَا فَفَسَقُواْ فِیهَا فَحَقَّ عَلَیْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَهَا تَدْمِیراً
 
 و هرگاه بخواهیم (مردم) منطقه‏اى را (به كیفر گناهشان) هلاك كنیم، به خوشگذرانان آنان فرمان
 
مى‏دهیم، پس در آن مخالفت و عصیان مى‏كنند، كه مستحقّ عذاب و قهر الهى مى‏شوند، سپس آنجا
 
را به سختى درهم مى‏كوبیم.
 
 نكته‏ ها:
 
 «اَمَرنا مُترفیها»، یعنى بزرگان قوم را فرمان به اطاعت مى‏دهیم، زیرا خداوند به
 
فسق و گناه دستور نمى‏دهد، بلكه به عدل و احسان فرمان مى‏دهد. شیوه‏ ى هلاك
 
كردن خدا به این نحواست كه به اطاعت دستور مى‏دهد، مرفّهان بى درد مخالفت
 
مى‏كنند و افراد عادّى هم از آنان پیروى مى‏كنند، آنگاه قهر الهى بر همگان حتمى و
 
محقّق مى‏شود، و عذاب و غضب الهى فرا مى‏رسد.
 
 اراده‏ ى قهر خداى حكیم، براساس زمینه‏ هاى گناه و خصلت‏ هاى منفى ماست، و
 
گرنه خداوند مهربان، بى‏ جهت اراده هلاك قومى را نمى‏كند. به فرموده‏ ى حضرت
 
رضاعلیه السلام: اراده ‏ى عذاب الهى در این آیه، مشروط به فسق ماست.( تفسیر
 
كنزالدقائق)

 پیام‏ها:

 1- یكى از شیوه‏هاى قهر و كیفر الهى، رفاه زدگى و فرورفتن در نعمت‏هاست. «اردنا
 
أن نُهلك قریة...»
 
 2- وجود مترفین فاسق در جامعه، زمینه‏ ساز قهر الهى است. «ففسقوا فیها
 
فحقّ ...»
 
 3- سقوط اخلاقى و اجتماعى جامعه، به دست رؤساى مرفّه آنان است. «أمرنا
 
مُترفیها ففسقوا»
 
 4- مرفّهان بى درد، پیش از دیگران در برابر دعوت انبیا مى‏ ایستند، چون رفاه،
 
معمولاً سرچشمه‏ ى فساد است. «أمَرنا مترفیها ففسقوا»
 
 
 5 - مهلت دادن به نافرمانان، سنّت الهى است. «أمرنا، ففسقوا، فحقّ»
 
 6- تهدیدهاى الهى را جدّى بگیریم و خود را اصلاح كنیم، چون عامل تحقق اجراى
 
تهدیدهاى الهى وابسته به عملكرد خودماست. «ففسقوا فیها فحقّ علیهاالقول»
 
 7- بدون اتمام حجّت، عذاب الهى نازل نمى‏شود. «أمَرنا، ففسقوا، فحقّ، فدمّرنا»
 
 8 - قهر و عذاب الهى، شدید است. «فدمّرناها تدمیراً»
 
 9- همه چیز و همه كار با قدرت الهى انجام مى‏شود. «اَردنا، نُهلك، أمَرنا، دَمّرنا»