تفسیر قرآن (10) 

سوره اسراء  ( قسمت19) 

 

 

«18» مَن كَانَ یُرِیدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِیهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ یَصْلَهَا مَذْمُوماً مَّدْحُوراً 
 هر كس پیوسته زندگى دنیاى زودگذر را بخواهد، به مقدارى كه بخواهیم و براى هركه اراده كنیم، در این دنیا بشتاب فراهم مى‏كنیم، سپس جهنّم را برایش قرار مى‏دهیم كه با شرمندگى وطردشده، وارد آن خواهد شد. 
 
نکته ها :
 
 
 از دیدگاه قرآن، دنیاطلبى و دنیاگرایى اگر سبب غفلت از آخرت و انحصار خواسته‏ ها در دنیا باشد، نكوهیده است. این نكته در آیات فراوانى مطرح شده است، از جمله: «یَعلمون ظاهِراً مِن الحَیوة الدّنیا و هم عَن الآخرة هم غافِلون»(روم، 7)، «فأعرض عن مَن تَولّى عن ذكرِنا و لم یُرِد الاّ الحیوةَ الدّنیا»(نجم، 29) و «أرَضیتُم بالحَیوة الدّنیا»(توبه، 38)
 در جهان مادیّات نزاع و درگیرى زیاد است و همه كس به همه آرزوهایش نمى‏رسد، پس باید اندازه و سهمیه ‏اى باشد كه چه كسى چه مقدار داشته باشد: «عجّلنا له فیها ما نشاء لمن نرید»، امّا در دنیاى معنویات، چون تزاحم و محدودیّتى نیست، همه صد درصد كامیاب مى‏شوند و راه براى بیشتر هم باز است. «كان سعیهم مشكورا»( اسراء، 19)
 
پیام ها : 

 1- دنیا زودگذر است. «العاجلة»
 2- انسان، با اراده خلق شده ودر انتخاب آزاد است، ولى اراده‏ ى الهى اصل است. «یرید... لمن نُرید»
 3- آنچه زشت است، خصلت دنیاگرایى است، نه اصل دنیا. «كان یُرید العاجله»
 4- خواست انسان بى‏ حدّ وحصر است، پس‏ باید در چهارچوب اراده‏ ى الهى محدود شود. «ما نشاء»
 5 - همه‏ ى دنیاخواهان، به دنیا نمى‏رسند. «لمن نُرید»
 6- دنیاطلبان دو دسته‏ اند: برخى دنیا و آخرت را مى‏بازند، «خسر الدنیا و الآخرة» بعضى به بخشى از خواسته‏ هاى دنیای ى‏شان مى‏رسند. «عجّلنا له فیها ما نشاء»
 7- دنیاطلبان و صاحبان اهداف مادّى، شاید به مقدارى از نام و نان برسند، ولى قیامت شان تباه است. «جعلنا له جهنّم»
 8 - پایان دنیاطلبى، پشیمانى و دوزخ است. «جعلنا له جهنّم»
 9- دنیاطلبان، هم در آتش مى‏سوزند (عذاب جسمى)، هم تحقیر مى‏شوند (عذاب روحى). «یَصلیها مَذموماً مَدحوراً»